Dozór elektroniczny zamiast więzienia – kto może skorzystać z SDE?
Zdjęcie: Alicia Petresc / Unsplash
Kara pozbawienia wolności nie zawsze musi oznaczać pobyt w zakładzie karnym. W określonych przypadkach możliwe jest jej odbywanie w systemie dozoru elektronicznego (SDE), potocznie nazywanym „elektroniczną bransoletką”.
Dzięki SDE skazany może odbywać karę poza zakładem karnym – najczęściej we własnym domu – pozostając jednocześnie pod elektroniczną kontrolą.
Kto może ubiegać się o SDE?
O odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego może ubiegać się przede wszystkim osoba, wobec której orzeczono karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą roku i 6 miesięcy.
Przepisy przewidują taką możliwość również wtedy, gdy orzeczona kara jest niższa niż 3 lata, a skazanemu pozostało do odbycia w zakładzie karnym nie więcej niż 6 miesięcy kary.
Sam wymiar kary nie przesądza jednak o zgodzie na SDE. Sąd bierze pod uwagę również to, czy taki sposób wykonywania kary będzie wystarczający do osiągnięcia jej celów.
Skazany powinien posiadać określone miejsce stałego pobytu, a warunki techniczne muszą pozwalać na wykonywanie w nim dozoru. Znaczenie ma również sytuacja osób mieszkających ze skazanym – co do zasady pełnoletni domownicy powinni wyrazić zgodę na wykonywanie dozoru w miejscu wspólnego zamieszkania.
Kiedy można złożyć wniosek?
Co ważne, nie trzeba czekać na osadzenie w zakładzie karnym.
O SDE może ubiegać się osoba, która jeszcze nie rozpoczęła odbywania kary. Wniosek może również złożyć skazany znajdujący się już w zakładzie karnym.
Wniosek składa się na piśmie wraz z uzasadnieniem. Może go złożyć m.in. sam skazany albo jego obrońca.
Jak wygląda odbywanie kary w SDE?
SDE nie oznacza pełnej swobody. Skazany ma obowiązek przebywania w określonym miejscu, a przestrzeganie tego obowiązku jest kontrolowane elektronicznie.
Ustalany jest również harmonogram określający, kiedy skazany może opuszczać miejsce pobytu. Może on uwzględniać m.in. pracę, naukę, leczenie czy sprawowanie opieki nad dzieckiem lub inną osobą.
Poza wyznaczonymi godzinami skazany powinien znajdować się w miejscu odbywania kary.
Co ma znaczenie przy rozpoznawaniu wniosku?
Każda sprawa oceniana jest indywidualnie. Samo spełnienie kryterium dotyczącego wymiaru kary nie gwarantuje uzyskania zgody na SDE.
Znaczenie mogą mieć sytuacja rodzinna i zawodowa, zatrudnienie, obowiązki związane z opieką nad dziećmi, dotychczasowy sposób życia czy zachowanie skazanego podczas odbywania kary.
Dlatego dobrze przygotowany wniosek powinien nie tylko wykazywać spełnienie formalnych przesłanek, ale również wyjaśniać, dlaczego w konkretnej sytuacji odbywanie kary w SDE jest uzasadnione.
Jeżeli została wobec Ciebie orzeczona kara pozbawienia wolności i chcesz ustalić, czy możesz ubiegać się o SDE, warto przeanalizować sytuację jeszcze przed rozpoczęciem wykonywania kary.
Planowane są zmiany, które mogą poszerzyć dostęp do SDE — piszę o nich we wpisie SDE nawet na 18 miesięcy? Jeżeli chcesz sprawdzić, czy już dziś możesz ubiegać się o dozór elektroniczny, zapraszam na konsultację.
